Ετικέτες

, , , ,


1-2

Τί είναι μια αυτόνομη κοινωνία;

Είναι μια κοινωνία που είναι ικανή, πρώτα να ξέρει ότι οι νόμοι είναι δική της δημιουργία και όχι θεϊκές διαταγές, που είναι μια κατάσταση ετερονομίας ή που είναι η συνέπεια των φυσικών νόμων ή των φυσικών νόμων της αγοράς όπως λέμε παράλογα σήμερα και που μπορεί, δεδομένου ότι είναι αυτή που δημιουργήσε αυτούς τους νόμους, να τους τροποποιήσει αν πιστεύει ότι αυτό είναι αναγκαίο ή χρήσιμο. Και τέτοια κοινωνία μπορεί να υπάρξει μόνο αν αποτελείται από αυτόνομες μονάδες, δηλαδή από μονάδες ικανές να πουν:»Αν αυτή είναι η επιθυμία μου, για παράδειγμα, αλλά αυτή η επιθυμία είναι τερατώδης γι αυτό δεν θα την πραγματοποιήσω, δεν θα την απορρίψω, αλλά ξέρω ότι δεν πρέπει να την πραγματοποιήσω». Και γιατί δεν πρέπει να την πραγματοποιήσω; Εδώ ξεκινά μια διαδικασία στοχασμού του ατόμου, με αναφορά στους σκοπούς της ζωής του, στο παρθελθόν του, στην ιστορία του, στην κοινωνία στην οποία ζει κτλ. Και ταυτόχρονα ο αυτόνομος άνθρωπος είναι ικανός να πει: «-Ο πατέρας μου είπε να κάνω αυτό ή στη βίβλο λέει το τάδε στην Παλαιά και Καινή Διαθήκη, ή στο «Κεφάλαιο» του Μαρξ ή στην «Ερμηνεία των ονείρων» λέει αυτό.
-Πώς να πιστέψω ότι αυτό είναι αλήθεια;

Ο αυτόνομος άνθρωπος είναι ικανός να σκεφτεί ελεύθερα. Επομένως το πρόταγμα της αυτονομίας δημιουργείται για πρώτη φορά στην αρχαία Ελλάδα, αποσπασματικά φυσικά, αλλά που τελικά κατέληξε στην δημοκρατία, επανέκαμψε στους σύγχρονους καιρούς πολύ νωρίς, ακόμη πριν την Αναγέννηση. Επανεμφανίζεται από τη στιγμή που η μεσαία τάξη προσπαθεί να σχηματίσει κοινότητες που να αυτοκυβερνούνται, που αρχίζουν οι ελευθερίες στη μοναρχία κτλ. Μετατοπίζεται το φιλοσοφικό ρεύμα:οι φιλόσοφοι αμφιβάλουν για τις κληρονομημένες αλήθειες, αυτό δίνει έδαφος στη γέννηση της μοντέρνας επιστήμης από τη στιγμή που απαλλάσονται από την εξουσία τόσο της Βίβλου όσο και από αυτή που δημιούργησε η διδασκαλία του Αριστοτέλη. Μετά έχουμε τις μεγάλες επαναστάσεις του 17ου και 18ου αιώνα, μετά το εργατικό κίνημα στον 19ο και 20ο αιώνα, και πρέπει να πω επίσης ότι εδώ υπάρχει μια τερατώδης κλίση που παίρνει το κίνημα της αυτονομίας μετά από μια συγκεκριμένη στιγμή-δεν θα επεκταθώ, έχω γράψει αρκετά πάνω στο θέμα- από τον Μαρξ, τον μαρξισμό, τον λενινισμό και τον κομμουνισμό, το πρόταγμα της αυτονομίας μετατρέπεται, ανατρέπεται απολύτως προς το αντίθετό του, μια απόλυτη τυρρανία. Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν μεγάλα κινήματα στα οποία οφείλεται η γαλλική επανάσταση ή το εργατικό κίνημα που έκαναν την κοινωνία να είναι αυτό που είναι κι όχι ένας χώρος από απέραντη καπιταλιστική βιομηχανία στην οποία όλοι κάνουν αυτό που πρέπει σύμφωνα με το σχέδιο της παραγωγής, το οποίο θα ήταν το πραγματικό σχέδιο του καπιταλισμού.


Απομαγνητοφωνημένο απόσπασμα από συνέντευξη που έδωσε ο Κορνήλιος Καστοριάδης σε γαλλικό κανάλι.


Επιμέλεια K.K.-Carina

Advertisements